11.07.2021
Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin ICSID Kararlarının İcrasına İlişkin 28 Nisan 2021 Tarihli Kararının Analizi
Devletler ile Diğer Devletlerin Vatandaşları Arasındaki Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümlenmesi Hakkında Sözleşme (“ICSID Sözleşmesi”), yabancı yatırımcılara yönelik en bilinen ve önde gelen koruma mekanizmalarından birini sağlamaktadır. ICSID Sözleşmesi, 20 taraf devlet ile 1966 yılında yürürlüğe girmiş olup bugün itibarıyla toplam 155 devlet Sözleşmeye taraf, 9 devlet ise imzacı konumundadır.
ICSID Sözleşmesi’ni yabancı yatırımcılar açısından elverişli kılan en dikkat çekici özelliklerinden biri, güçlü icra mekanizmasıdır. ICSID Tahkim Yargılamalarına İlişkin Usul Kuralları uyarınca verilen bir hakem kararı, üye devletlerde doğrudan icra edilebilir niteliktedir. Bu, hakem kararının bir üye devlette icra edilebilmesi için ulusal bir mahkemeden ayrıca tenfiz kararı alınmasına gerek bulunmadığı anlamına gelmektedir.
Bununla birlikte, Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 28 Nisan 2021 tarihli yakın tarihli bir kararında; ICSID Sözleşmesi uyarınca her bir taraf devletin bir hakem kararıyla hükmedilen parasal yükümlülükleri, kendi ülkesindeki bir mahkemenin kesinleşmiş kararı gibi yerine getirmesi gerekmesine rağmen, her bir taraf devletin bu icra işlemleri bakımından yetkili bir mahkeme veya başka bir makam belirlemesi gerektiğine karar vermiştir. Yargıtay, Türkiye’nin henüz bu amaçla yetkili bir makam veya mahkeme belirlememiş olması nedeniyle, hakem kararının doğrudan icra daireleri aracılığıyla icra edilemeyeceği sonucuna varmıştır.
Yargıtay’ın bu kararının yabancı yatırımcılar bakımından endişe yaratacağı ve Türkiye’nin yabancı yatırımlar açısından cazibesi üzerinde olumsuz bir etkiye yol açabileceği açıktır.